Կարծիք «Հասարակական կազմակերպությունների» մասին ՀՀ օրենքում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին օրենքի նախագծի վերաբերյալ

2019թ. սեպտեմբերի 14-ին «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ կողմից պատրաստվել և ներկայացվել է կարծիք 2019թ. օգոստոսի 30-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից հանրային քննարկման  ներկայացված «Հասարակական կազմակերպությունների» մասին ՀՀ օրենքում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին օրենքի նախագծի վերաբերյալ:

Նախագծով նախատեսվում է փոփոխություններ կատարել «Հասարակական կազմակերպությունների մասին» ՀՀ Օրենքի 24-րդ հոդվածում՝ բոլոր հասարակական կազմակերպությունների համար սահմանելով պարտավորություն հրապարակել տարեկան հաշվետվություն, այդ թվում՝ ֆինանսական և գործունեության վերաբերյալ՝ անկախ ֆինանսավորման աղբյուրներից:

Ներկայացված կարծիքով Կազմակերպությունը վերստին հաստատել է իր մոտեցումը՝ գտնելով, որ նախատեսվող կարգավորումները հակասում են միավորումների ազատության վերահսկողության համաչափության պահանջներին և հանդիսանում են միջամտություն հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը և հակասում են ներկայացված միջազգային չափանիշներին:

1. Մասնավորապես՝ հասարակական կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ օրենսդրական վերահսկողությունը պետք է իրականացվի պետության կողմից բացառապես Կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորությունների և Կոնվենցիոն մարմինների վերանայումներին համապատասխան[1]: Այսինքն` այն պետք է լինի համաչափ և հետապնդի իրավաչափ նպատակ:
2. Ընդհանուր սկզբունքի համաձայն` հանրային ֆինանսական աջակցություն ստացած կազմակերպությունները պետք է հաշվետու լինեն այդ միջոցների օգտագործման համար: Սա ենթադրում է, որ հասարակական կազմակերպությունները պետք է ողջամտորեն հաշվետվություններ ներկայացնեն իրենց կողմից ստացված և ծախսված գումարների վերաբերյալ: Այնուամենայնիվ, նման հաշվետվություններ ներկայացնելու պահանջը չպետք է անհարկի բեռ դնի կազմակերպությունների վրա` ներկայացնելու ծախսերի և գործունեության վերաբերյալ մանրամասն տեղեկություններ[2]:
3. Գործող ներպետական օրենսդրության համաձայն՝ կազմակերպությունների բոլոր ծախսերը գրանցվում են հարկային մարմնի տվյալների բազայում, իսկ կազմակերպության ֆինանսական մուտքերը՝ բանկերի տվյալների բազայում: Այսինքն՝ պետության կողմից այդ տեղեկությունների հասանելիությունն արդեն ապահովված է, և արդյունավետ վարչարարության տեսանկյունից՝ պետությունը կազմակերպության վրա նույն տեղեկությունները նորից ներկայացնելու պահանջ չպետք է դնի:
4. Կազմակերպության ֆինանսական և բովանդակային գործունեության կապակցությամբ լրացուցիչ հաշվետվությունների ներկայացման ուսումնասիրության իրականացումը թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ դրա համար առկա են բավարար հիմքեր: Կասկածանքի հիման վրա ուսումնասիրության իրականացումն անթույլատրելի է և պետք է առկա լինեն ողջամիտ հիմնավորումներ[3]: Պետության կողմից իրականացվող քաղաքականության արդյունքում չպետք է անհարկի կամ ոչ համաչափ բեռ դրվի հասարակական կազմակերպությունների կողմից իրենց գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվության լրացուցիչ տրամադրման համար:

Կարծիք «Հասարակական կազմակերպությունների» մասին ՀՀ օրենքում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին