ԵԱՀԿ ԺՀՄԻԳ-ի Մարդկային չափման հարցերով համաժողով/ խոշտանգումների թեմայով քննարկում

2025թ․ հոկտեմբերի 9-ին «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ իրավական հարցերով փորձագետ Հասմիկ Հարությունյանը ելույթ է ունեցել Վարշավայում անցկացվող ԵԱՀԿ ԺՀՄԻԳ-ի Մարդկային չափման հարցերով համաժողովում Խոշտանգումների թեմայով քննարկմանը։

Ելույթում ներկայացվել են մի շարք լուրջ խնդիրներ․

•Հայաստանի օրենսդրությամբ խոշտանգումները և անմարդկային վերաբերմունքը արգելված են, սակայն գործնականում նման դեպքերը դեռևս արձանագրվում են։

•Կան փաստեր ոստիկանության կողմից դաժան վերաբերմունքի մասին՝ բաժանմունքներում, մեքենաներում, զանգվածային բողոքի ակցիաների ժամանակ և բերման ենթարկման գործընթացում։

•Թեև որոշ քրեական գործեր հարուցվել են, իրավապահ մարմինների արձագանքը մնում է անբավարար։

•Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիները ենթարկվում են խոշտանգումների և նվաստացուցիչ վերաբերմունքի, մինչդեռ Բաքվում բացակայում է անկախ մոնիթորինգային մեխանիզմ։

•Ադրբեջանը չի ճանաչում և չի հետաքննում մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումները, այդ թվում՝ հայ զինծառայողների և կին զինծառայողների խոշտանգման և սպանության դեպքերը (Ջերմուկ, 2022)։

•Հայաստանի կառավարությունը, առանց իրավապաշտպան համայնքի և տուժածների հետ խորհրդակցության, համաձայնել է հետ կանչել Ադրբեջանի դեմ ներկայացված միջպետական գործերը ՄԻԵԴ-ում, ինչը կարող է թողնել զոհերին առանց արդարադատության։

Կոչ է հղվել միջազգային կազմակերպություններին․

•Անմիջապես պահանջել ադրբեջանական կողմից՝ ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին։

•Հաստատել Հայաստանի իրավունքը՝ առանց քաղաքական ճնշման դիմելու միջազգային դատարաններ։

•Խթանել արդարության և պատասխանատվության ապահովումը՝ որպես խաղաղության և կայունության նախապայման։