ՄԻԵԴ-ը Աղաջանյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով արձանագրել է Կոնվենցիոն իրավունքի խախտում

Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ ՄԻԵԴ) 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ի վճռով հաստատել է Մարդու իրավունքների եւ ազատությունների եվրոպական Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի խախտման փաստը։

2003թ-ից դիմումատուն աշխատել է «Նաիրիտ» գործարանում, որպես ավագ գիտաշխատող: Դիմումատուն՝ գործարանում առկա քիմիկատների և վտանգավոր պայթունավտանգ նյութերի վերաբերյալ հանդես է եկել մտահոգություններով, գործարանի ղեկավարությանը ներկայացրել դիմումներ ու ուսումնասիրություններ, բարձրացրել է նաև գործարանում աշխատավարձերի անհամաչափության հարցը։ Իր բարձրացված հարցերի վերաբերյալ դիմումատուն լրատվական թերթերից մեկին հրացազրույց է տվել, ինչից հետո վերջինս առանց ծանուցման աշխատանքից ազատվել է։

ՄԻԵԴ-ում Իշխան Աղաջանյանի շահերը ներկայացրել են «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» հասարակական կազմակերպության իրավաբաններ Հասմիկ Հարությունյանը, Մարիամ Ղազարյանը և Արաքս Մելքոնյանը:

Դիմումատուն իր հարցազրույցում բարձրացրել է հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող կարևոր հարցեր, որոնք վերաբերվել են շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը, մարդկանց առողջությանը և աշխատավայրի անվտանգությանը: Այնուամենայնիվ, դիմումատուի հավատարմության պարտականության և բնապահպանական խնդիրների մասին տեղեկացված լինելու հանրային շահի և Հայաստանի հսկայական քիմիական գործարանում հայտնաբերված ապօրինությունների միջև կապը ներպետական դատարաններն ընդհանրապես չեն քննել:

ՄԻԵԴ-ը գտել է, որ սույն գործի հանգամանքներում ազգային դատարանները չեն կարողացել ապահովել արդար հավասարակշռություն՝ մրցակցող շահերի միջև, հետևաբար, տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի խախտում:

Առաջին անգամ այս գործով բարձրաձայնվել է նաև ազդարարման մասին։

Սա շատ կարևոր նախադեպ է ոչ միայն ազդարարման ինստիտուտի համատեքստում, այլ աշխատանքային հարաբերություններից բխող խախտումների ու խոսքի ազատության առումով։